OCW: Het risico van studeren

1 maart 2013

Nederland moet bezuinigen. Daar is iedere Nederlander ondertussen wel van op de hoogte. Zo ook de studenten. Studenten kijken er al lang niet meer van op dat ze geen 10 jaar meer kunnen studeren zonder een torenhoge studieschuld. Volgens de laatste krantenkoppen leggen we gerust nog 15.000 euro bij om het zelfde diploma te kunnen behalen. Op zich niet gek als je uitgaat van het zogeheten draagkrachtbeginsel. Studenten schijnen immers de sterkste schouders te hebben (of te ontwikkelen) en zodoende de zwaarste lasten te kunnen dragen.

Echter, het risico dat Nederland wil voorkomen (zover ik weet), is dat er minder jongeren gaan studeren. Zelf denk ik nog steeds dat de kenniseconomie, het onderscheidende vermogen van Nederland, voortkomt uit het feit dat een grote groep jongeren de kans gekregen heeft om te studeren en zichzelf hiernaast te ontplooien. Bovendien zijn deze hogeropgeleiden de mensen die op dit moment het grootste gat dat de crisis geslagen heeft, gaan dichten.

En dat geeft niet. Wanneer een studie met succes afgerond wordt, hoeft een afgestudeerde hbo’er of wo’er zich over het algemeen niet druk te maken om een studieschuld. De huidige studenten schakelen misschien zelfs een tandje bij om zo snel mogelijk en zo goed mogelijk een studie af te ronden. Het grooste gevaar zijn, voor mijn gevoel, de spookverhalen die op dit moment de rondte doen. Het kan nooit de bedoeling zijn dat de huidige scholieren afgeschrikt worden om aan een hbo/wo opleiding te beginnen.

Spookverhalen die denk ik makkelijk te voorkomen zijn, zijn de verhalen die voortkomen uit relatief kleine extra’s, die studenten om verschillende redenen bij moeten leggen. We kennen allemaal  wel een verhaal van een studiegenoot. ‘Vergeten OV stop te zetten; €150,-‘, ‘Onnodig uitgeschreven bij de universiteit; €1.000,- voor openbaar vervoer + €3.000,- studiefinanciering’. En ga zo maar door..

Samengevat is het denk ik niet aan mij om te klagen over bezuinigingen op hoger onderwijs. Wel denk ik dat het van belang is om in de gaten te houden dat de kenniseconomie behouden blijft dat studeren geen risicovol/duur imago krijgt. Een eenvoudig begin is ervoor te zorgen dat scholieren een positief beeld van studeren krijgen door de verhalen die ze horen.  Zorg er voor dat studenten op ieder moment een weloverwogen keuze kunnen maken over beslissingen als wel/niet voor master inschrijven, wel/niet ingeschreven blijven aan de universiteit tijdens ziekte, wel/geen OV, wel/geen bestuursjaar en zorg ervoor dat ‘vergeten’ van zaken zo min mogelijk geld kost. Studenten worden dan niet onnodig ‘gestraft’ en kunnen positieve verhalen over studeren verspreiden.

Linda Tiemersma, studente aan de TU in Eindhoven.